« دفاع همزمان علی لاریجانی از رهبری و هاشمی | Main | بیش از یک دهه قتل سازماندهی شده مخالفان سیاسی »
جرس - مهدی محسنی: احمدی نژاد در سالهای میانی ریاست جمهوری دوره نهم خود مدعی شده بود "برخیها با تعبیر غلط از عنوان فرار مغزها استفاده میکنند. ما فرار مغز نداریم زیرا میبینیم بسیاری از ارزشهای فرهنگی ملتهای شرق آسیا حاصل سفر ایرانیهاست." این در حالی است که بر اساس گزارش جدید صندوق بین المللی پول ، ایران رتبه اول را در آمار مهاجرت نخبگان از میان 91 کشور در حال توسعه یا توسعه نیافته دنیا کسب کرده است.
در تعریفی که در دانشنامه بریتانیکا از فرار مغزها ارائه شده، آمده است: " فرار مغزها عبارتست از عزیمت نیروهای آموزش دیده یا متخصص از یک کشور یا حوزه اقتصادی به کشور یا حوزه ای دیگر برای حقوق و دستمزد بهتر یا شرایط زندگی مطلوب تر".
گزارشOECD در سال 1997 در مورد مهاجرت افراد متخصص دو مفهوم اصلی را بیان می کرد: تبادل مغزها و هدر رفتن مغزها. تبادل مغزها نشان دهنده جریان دوجانبه خبرگان میان کشور گیرنده و کشور دهنده می باشد. با این حال هنگامی که جریان خالص به نفع خروج یک طرفه نخبگان از یک کشور باشد، از دو واژه " فرار مغزها" یا " جذب مغزها" استفاده می شود.
دولت احمدی نژاد و انکار "فرار مغزها"
در سالهای میانه دهه هفتاد و همزمان با دوران اصلاحات در ایران تلاش شد فضایی در ایران ایجاد شود که بسترهای لازم برای گسترش علم و فعالیت آزادانه فرهیختگان اهل علم فراهم شود. گرچه در این راه همیشه موانع جدی پیش روی دولت اصلاحات وجود داشت. گروه های فشار و دستگاه قضایی با اعمال فشار و محدودیت بر اساتید دانشگاه و دانشجویان بیش از پیش بر نارضایتی نخبگان می افزودند. گرچه باید به محدودیت های علمی، و بی توجهی سازمان های دولتی به تحقیقات و نبود کار مناسب برای فارغ التحصیلان نیز اشاره نمود.
اما دولت احمدی نژاد رویه دیگری را در پیش گرفت. در سال 1384 برای اولین بار یک روحانی بر ریاست بزرگترین دانشگاه ایران تکیه زد. عباسعلی عمید زنجانی که تحصیلات حوزوی داشت بر کرسی ریاست دانشگاه تهران نشست.
یک سال پس از آن نیز محمود احمدی نژاد در جمع "نخبگان دانشجویی" مدعی شد باید دانشگاهها از عوامل نفوذ لیبرال و سکولار غرب زدوده شوند. پس از آن سخنان بازنشسته سازی اجباری بسیاری از اساتید و هیئت علمی دانشگاهها آغاز شد. برخی کارشناسان، سیاستهای او را از عوامل مستقیم افزایش فرار مغزها دانستهاند.
در همین حال احمدی نژاد در واکنش به منتقدان در مورد افزایش روز افزون "فرار مغزها" ، تعبیر فرار مغزها از ایران را تعبیری "غلط" دانست و تصریح کرد:" ما فرار مغز نداریم زیرا میبینیم بسیاری از ارزشهای فرهنگی ملتهای شرق آسیا حاصل سفر ایرانیهاست. ایرانیان هر جا باشند منشاء خیر و برکت و پیشرفت هستند."
برآورد خسارت "صادرات مغزها"
در حالی رئیس دولت دهم تعبیر فرار مغزها را غلط می خواند که صندوق بینالمللی گزارش داده است که "سالانه حدود 180 هزار ایرانی تحصیلکرده به امید زندگی و یافتن موقعیت های شغلی بهتر از کشور خارج میشوند." این صندوق بین المللی در گزارش خود می افزاید که رقم خروج حدود 180 هزار نخبه تحصیلکرده از ایران ، به معنی خروج سالانه 50 میلیارد دلار ارز از کشور است .
در سال ۲۰۰۶ میلادی، ۵٫۱٪ از تولید ناخالص داخلی صرف نیازهای آموزشی کشور شد که در مقایسه با دیگر کشورهای جهان در جایگاه رتبه ۶۷ قرار داشت. طبق آمار منتشره در سال 1387، از سازمانها و نهادهای دولتی مثل "هفته نامه سازمان مدیریت و برنامه ریزی" از ۱۲۵ دانش آموزی که در سه سال گذشته در المپیادهای جهانی رتبه کسب کردهاند، ۹۰ نفر آنها هم اکنون در دانشگاههای آمریکا تحصیل میکنند.
این در حالی است که بسیاری از آنان پس از پایان تحصیلات خود هرگز به ایران جهت زندگی دائم باز نمیگردند. به گزارش صندوق بین المللی پول بیش از ۱۵٪ سرمایههای انسانی ایران به آمریکا و ۲۵٪ به کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی اروپا مهاجرت میکنند.
دستکم حدود چهار میلیون ایرانی در خارج از ایران زندگی میکنند. در این میان، ایرانیان خارج از کشور در آمریکا از نظر درآمدی در بین مهاجرین از برترین گروهها هستند، که ۳۰ درصد از این افراد در زمینه مدیریت و ۲۰ درصد در زمینه تکنیکها و امور دانشگاهی مشغول به کار هستند. همینطور از مجموع صد هزار ایرانی در آلمان در سالهای گذشته بیش از۲۰۰۰ جلد کتاب منتشر شده، در حالیکه از بین ۲ میلیون ترک مهاجر آلمان تنها ۱۰۰ جلد کتاب منتشر شده است.
طبق آمار صندوق بین المللی پول هم اکنون بیش از 250 هزار مهندس و پزشک ایرانی و بیش از 170 هزار ایرانی با تحصیلات عالیه در آمریکا زندگی میکنند و طبق آمار رسمی اداره گذرنامه ایران، در سال 87 روزانه 3/2 نفر با مدرک دکترا، 15 نفر با مدرک کارشناسی ارشد، و صدها نفر با مدرک کارشناسی از کشور مهاجرت کرده اند.
طبق همین آمار با احتساب زیان 50 میلیارد دلاری فرار نخبگان از کشور سالانه از روند مهاجرت نخبگان از کشور تقریباً معادل درآمد فروش نفت ، زیان مالی و اقتصادی به کشور تحمیل می گردد .
برچسب
مطالب مرتبط
- برنامه ای برای دولت بی برنامه
- شطرنج سیاست؛ سعید مرتضوی سربازی فدای شاه؟
- اشتباه بزرگ ؛ حمله به موسوی و زهرا رهنورد
- بدنه جنبش دانشجویی در حال فربه شدن است
- 16 آذر ؛ تهدید های حکومت بوی ترس دارد
- بررسی چند پرونده؛ مرگ های مشکوک و خودکشی های سیاسی
- مدیریت مدارس توسط حوزه علمیه؛ اسلامی کردن آموزش و پرورش؟
- حکم شلاق برای "بزغاله"ها و "خس و خاشاک"ها
- یمن ؛ میدان زورآزمایی ایران و عربستان
- دفاع همزمان علی لاریجانی از رهبری و هاشمی
بازتاب
TrackBack URL for this entry:
http://jomhour.org/cgi-bin/mt421/mt-tb.cgi/1854
نظرات
مرسی گزارش خوب و کاملی بود اگرچه کلی باعث تاسفه. :(
مرجان نمازی || ۱۲:۲۴ جمعه ۶ آذرماه ۱۳۸۸نظر بدهید
تا آنجا که امکان دارد از نوشتن نظر خود به صورت فینگلیش خودداری نمایید.
- مجاز به استفاده از کدهای اچ تی ام ال هستید: